ประเทศไทย, 1 ตุลาคม 2569 — การเพิ่มโซลาร์และแบตเตอรี่ไม่ได้ทำให้ระบบไฟฟ้ายืดหยุ่นขึ้นเอง หากอุปกรณ์แต่ละส่วนยังทำงานแยกกัน กฟผ. ระบุว่าได้ทดสอบ VPP กฟผ. โดยเชื่อมศูนย์ควบคุมการตอบสนองด้านโหลด (Demand Response Control Center: DRCC) กับ ENZY Platform เพื่อสั่งการ Demand Response, ระบบกักเก็บพลังงานด้วยแบตเตอรี่ (BESS) และ Solar PV อัตโนมัติ ตามประกาศ กฟผ. วันที่ 30 กันยายน 2569 ข้อสรุปที่ควรอ่านให้ตรงคือ นี่เป็นหลักฐานว่าการบูรณาการระบบถูกทดสอบแล้ว แต่ยังไม่ใช่การเปิดบริการ VPP เชิงพาณิชย์ และ กฟผ. ยังไม่ได้เปิดเผยขนาดระบบหรือผลการทดสอบเชิงตัวเลข
สิ่งที่ กฟผ. ทดสอบคือการสั่งการร่วมกัน
การทดสอบเชื่อม DRCC เข้ากับ ENZY Platform ซึ่ง กฟผ. พัฒนาขึ้นเพื่อบริหารทรัพยากรพลังงานแบบกระจายตัว (DER) หลายประเภท ในช่วงที่โหลดสูง แพลตฟอร์มจะลดโหลดที่ไม่จำเป็น ควบคู่กับการจ่ายพลังงานจาก BESS และบริหาร Solar PV; เมื่อโหลดต่ำก็จัดการเก็บพลังงานกลับเข้าแบตเตอรี่ ตามคำอธิบายของ กฟผ.
VPP กฟผ. ต่างจากการมีโซลาร์และแบตเตอรี่อย่างไร
ระบบ Solar PV, BESS และโหลดที่ควบคุมได้สามารถลดค่าไฟหรือเพิ่มการใช้ไฟที่ผลิตเองได้แม้ทำงานในอาคารเดียว แต่ VPP เพิ่มชั้นการสื่อสารและการควบคุมส่วนกลาง เพื่อให้หลายทรัพยากรตอบสนองต่อเงื่อนไขของระบบไฟฟ้าเหมือนเป็นหน่วยเดียว ความก้าวหน้าครั้งนี้จึงอยู่ที่ system integration ระหว่าง DR, BESS และ Solar PV ไม่ใช่ประสิทธิภาพแผงหรือเคมีแบตเตอรี่รุ่นใหม่ แนวคิดการควบคุมชาร์จและจ่ายพลังงานในระดับอาคารอธิบายไว้ใน คู่มือ Hybrid Inverter และระบบจัดการพลังงาน
ข้อมูลที่ยังไม่มีจึงยังสรุปผลเชิงเศรษฐศาสตร์ไม่ได้
ประกาศไม่ได้ระบุขนาดกำลังไฟฟ้าและพลังงานของ BESS, จำนวนหรือประเภทโหลด, เวลาตอบสนอง, สถานที่, ระยะเวลาทดสอบ หรือผลต่อการลดพีก จึงยังเปรียบเทียบต้นทุนและความน่าเชื่อถือกับการเดินระบบแบบแยกส่วนไม่ได้ และยังไม่มีข้อบ่งชี้ว่าเจ้าของ Solar PV หรือ BESS จะได้รับค่าตอบแทนจากบริการเสริมของระบบไฟฟ้า
เจ้าของระบบและ EPC ควรติดตามเงื่อนไขการเข้าร่วม
สำหรับอาคารและโรงงาน บทเรียนคืออุปกรณ์ใหม่ควรมีข้อมูลวัดพลังงาน การสื่อสาร และ logic ควบคุมที่ตรวจสอบได้ หากในอนาคตมีโครงการรับทรัพยากรแบบกระจายตัวเข้าร่วมจริง ประเด็นที่ต้องดูคือเกณฑ์คัดเลือก, ข้อกำหนดการเชื่อมต่อ, ความรับผิดชอบเมื่ออุปกรณ์ไม่ตอบสนอง และโครงสร้างค่าตอบแทน ไม่ใช่เพียงคำว่า “พร้อม VPP” บน brochure
สรุปเชิงวิศวกรรม
การทดสอบของ กฟผ. เป็นสัญญาณเชิงเทคนิคที่มีน้ำหนัก เพราะเริ่มเชื่อมศูนย์ควบคุมกับ DR, BESS และ Solar PV ในระบบเดียวกัน แต่ยังอยู่ในระดับการพิสูจน์การทำงานร่วมกันตามข้อมูลสาธารณะ ไม่ใช่หลักฐานของบริการ VPP ที่เปิดให้ซื้อขายหรือเข้าร่วมแล้ว ผู้ออกแบบระบบควรเก็บความสามารถด้าน monitoring และ control ไว้ในแบบตั้งแต่วันนี้ แต่ไม่ควรใส่รายได้ VPP ลงในแบบจำลองผลตอบแทนจนกว่าจะมีเงื่อนไขและตัวเลขจาก กฟผ. หรือหน่วยงานกำกับ
อ้างอิง
- กฟผ. โชว์ความสำเร็จทดสอบ “โรงไฟฟ้าเสมือน” รองรับระบบไฟฟ้ารูปแบบใหม่ — การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (30 กันยายน 2569). เข้าถึงเมื่อ 1 ตุลาคม 2569
