21 กันยายน 2569 — PEA Grid Code 2569 คือข้อกำหนดการเชื่อมต่อระบบโครงข่ายฉบับใหม่ของการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค (PEA) ที่ ออกแทนระเบียบ พ.ศ. 2559 และกำหนดให้มีผลตั้งแต่ 10 ธันวาคม 2569 โครงการโซลาร์และ BESS ในพื้นที่ PEA จึงต้องตรวจข้อกำหนดตามขนาดและแรงดันที่เชื่อมต่อ ไม่ใช่ถือว่าอินเวอร์เตอร์ทุกรุ่นหรือระบบบ้านทุกขนาดต้องเปลี่ยนทันที
ข้อมูล ณ เดือนกันยายน 2569 · บทความนี้สรุปข้อกำหนดการเชื่อมต่อของ PEA เท่านั้น ไม่ใช่คำอนุมัติหรือขั้นตอนยื่นคำขอของโครงการใดโครงการหนึ่ง ก่อนออกแบบ สั่งซื้อ หรือยื่นเอกสาร ให้ยืนยันกับ PEA ในพื้นที่และอ่านเอกสารฉบับเต็มล่าสุด
| สถานะโครงการ | สิ่งที่ต้องทำตอนนี้ |
|---|---|
| กำลังออกแบบหรือขอเชื่อมต่อใหม่ | ให้ผู้ออกแบบเทียบรุ่นอินเวอร์เตอร์ การตั้งค่า Grid Parameter และรูปแบบป้องกันกับข้อกำหนด 2569 ก่อนยื่น |
| เชื่อมต่อเดิมหรือเอกสารครบก่อนข้อกำหนดมีผล | เก็บหนังสืออนุญาตและตรวจเส้นตายเปลี่ยนผ่าน; ไม่ควรเปลี่ยนอุปกรณ์เองโดยไม่หารือ PEA |
| มากกว่า 50 kW และเชื่อมต่อ 22 kV ขึ้นไป | ตรวจ Voltage Fault Ride Through และความสามารถจ่าย Reactive Current เป็นประเด็นออกแบบหลัก |
| IPU หรือ IPS | ตรวจเงื่อนไขไม่ให้จ่ายไฟกลับเข้ากริด ระบบป้องกัน และการวัด/สื่อสารตามรูปแบบเชื่อมต่อ |
ถ้าคำตอบของคุณคือ “กำลังติดตั้งระบบบ้านแรงดันต่ำทั่วไป” ให้เริ่มจากสถานะทะเบียนอินเวอร์เตอร์และขั้นตอนขอใบขนานไฟฟ้า ไม่ต้องสรุปว่าเกณฑ์ของโครงการ 22 kV ใช้กับคุณทั้งหมด; ถ้าเป็นโครงการเชิงพาณิชย์หรืออุตสาหกรรม ให้ส่งข้อกำหนดฉบับ 2569 ให้ผู้ออกแบบทบทวนก่อนล็อกสเปก ส่วนที่เหลืออธิบายว่าข้อกำหนดใหม่เปลี่ยนกรอบคิดตรงไหน
เจ้าของบ้าน โรงงาน และผู้ติดตั้งต้องเตรียมคนละเรื่อง
เจ้าของบ้าน ที่ติดตั้งระบบแรงดันต่ำทั่วไปควรโฟกัสที่รุ่นอินเวอร์เตอร์ซึ่งผ่านการทดสอบหรือขึ้นทะเบียนกับ PEA, แบบระบบที่มีการป้องกัน Anti-Islanding และเอกสารขอเชื่อมต่อให้ครบ ไม่ควรถูกบอกว่าต้องเปลี่ยนอินเวอร์เตอร์ทันทีเพียงเพราะมี Grid Code ฉบับใหม่ เพราะเกณฑ์ Fault Ride Through ที่บทความนี้เปรียบเทียบใช้ทั้งเงื่อนไขขนาดและการเชื่อมต่อ 22 kV ขึ้นไป
เจ้าของโรงงาน ต้องเริ่มจากจุดเชื่อมต่อ ไม่ใช่เริ่มจากขนาดแผง: โรงงานที่เชื่อมแรงดันต่ำยังต้องออกแบบระบบป้องกัน การควบคุม export และการตั้งค่าอินเวอร์เตอร์ให้ถูกต้อง แต่โครงการมากกว่า 50 kW ที่เชื่อม 22 kV ขึ้นไป ต้องให้ผู้ออกแบบตรวจ Fault Ride Through และ Reactive Current โดยตรง ระบบอินเวอร์เตอร์มากกว่า 250 kW ถึง 1 MW ต้องกันงบ PQM Class S; ถ้าเกิน 1 MW ต้องใช้ Class A และเตรียม monitoring ตามเกณฑ์ที่เกี่ยวข้องด้วย
ผู้ติดตั้งและ EPC ควรเปลี่ยน checklist ก่อนเสนอราคา: ระบุพื้นที่ PEA/MEA, แรงดัน ณ จุดเชื่อมต่อ, ประเภท VSPP/IPU/IPS, รุ่นและหลักฐานทดสอบอินเวอร์เตอร์, Grid Parameter, single-line diagram ของระบบป้องกัน, และต้นทุน meter/gateway/data link/commissioning แยกไว้ชัดเจน สำหรับ IPU/IPS ต้องยืนยัน logic ที่ป้องกันการจ่ายไฟกลับเข้ากริดกับ PEA ก่อนสั่งอุปกรณ์ ไม่ใช่ใช้ hybrid inverter เป็นเหตุผลแทนเงื่อนไขอนุญาต
PEA Grid Code 2569 แทนฉบับ 2559 วันที่ 10 ธันวาคม
หน้าเอกสารข้อกำหนดของ PEA ระบุว่า PEA ประกาศ Grid Code พ.ศ. 2569 เมื่อ 10 กันยายน และเริ่มใช้เมื่อพ้น 90 วัน คือ 10 ธันวาคม 2569 เอกสารเชื่อมต่อฉบับใหม่ยกเลิกระเบียบ PEA พ.ศ. 2559 และกำหนดกรอบสำหรับ VSPP, SPP, ผู้ใช้ไฟฟ้าที่มีเครื่องกำเนิดไฟฟ้าแบบ IPU/IPS และผู้ประกอบการอื่นที่เชื่อมต่อกริดของ PEA
นี่ไม่ใช่ประกาศอัตรารับซื้อไฟ หรือการเปิด Direct PPA ข้อกำหนดนี้เป็นชั้นวิศวกรรมของการเชื่อมต่อ: จุดเชื่อมต่อ ระบบป้องกัน คุณภาพไฟฟ้า การตอบสนองของแหล่งผลิต และการสื่อสารกับ PEA จึงไม่ควรนำไปตีความว่าโครงการใดขายไฟได้โดยอัตโนมัติ
ระบบอินเวอร์เตอร์ต้องควบคุมแรงดันและกำลังได้
ข้อ 2.9 กำหนดให้อินเวอร์เตอร์ที่ใช้เชื่อมต่อกริดผ่านการทดสอบตามภาคผนวก หรือขึ้นทะเบียนกับ PEA และตั้งค่า Grid Parameter ตามประเภทการเชื่อมต่อ เอกสารระบุความสามารถควบคุม Active Power, Power Factor, Volt-Var และ Volt-Watt เพื่อช่วยคุมแรงดัน ณ จุดเชื่อมต่อ ไม่ใช่ให้แผงผลิตเต็มกำลังเสมอโดยไม่สนใจสภาพโครงข่าย
ข้อกำหนดฉบับนี้ยังระบุให้รองรับการสื่อสารอย่างน้อยผ่าน Modbus RTU หรือ Modbus TCP; หากตัวอินเวอร์เตอร์ไม่มีคุณลักษณะดังกล่าว อาจใช้ gateway ได้ นี่จึงเป็นรายการที่ EPC ควรถามจาก datasheet และแผนผังระบบก่อนจัดซื้อ ไม่ใช่รอแก้หลัง commissioning
เกณฑ์ Fault Ride Through ลดมาที่ระบบเกิน 50 kW
จุดที่มีนัยต่อโครงการขนาดกลางคือ Voltage Fault Ride Through ฉบับ 2559 ระบุว่าระบบแรงดันปานกลางหรือสูงที่กำลังติดตั้งไม่เกิน 500 kW ไม่ต้องมี Low-Voltage Fault Ride Through ขณะที่ฉบับ 2569 กำหนดสำหรับระบบที่มีกำลังติดตั้งรวม มากกว่า 50 kW และเชื่อมต่อที่ 22 kV ขึ้นไป ให้ไม่ปลดตัวเองในช่วงเวลาที่กำหนดเมื่อแรงดันผิดปกติ และต้องจ่าย Reactive Current ตามความสามารถของอุปกรณ์ในเงื่อนไขที่ระบุ
ผลในทางออกแบบคือ อย่าดูเพียง nameplate ของอินเวอร์เตอร์ ต้องตรวจระดับแรงดันของจุดเชื่อมต่อ ฟังก์ชันใน firmware และหลักฐานการทดสอบด้วย เกณฑ์นี้ไม่ใช่คำสั่งให้ระบบ 220/380 V ทุกหลังคาต้องทำ Fault Ride Through แต่เป็นเหตุผลที่โครงการเชื่อม 22 kV ควรทบทวนสเปกก่อนวันที่มีผลบังคับใช้
เกณฑ์ PQM เดิม แต่ฉบับ 2569 แยก class ตามขนาดระบบ
เกณฑ์ให้ติดตั้งเครื่องวัดคุณภาพไฟฟ้า (Power Quality Meter: PQM) สำหรับระบบอินเวอร์เตอร์ที่มีกำลังรวมเกิน 250 kW มีอยู่แล้วในข้อกำหนด พ.ศ. 2559 จึงไม่ควรเรียกว่าเป็นเกณฑ์ใหม่ของฉบับ 2569 สิ่งที่ฉบับ 2569 แยกให้ชัดคือโครงการมากกว่า 250 kW ถึง 1 MW ใช้ PQM Class S ส่วนโครงการมากกว่า 1 MW ใช้ PQM Class A; ต้องตรวจรุ่นที่ขึ้นทะเบียนกับ PEA จาก รายการ PQM ของ PEA ก่อนจัดซื้อ
ระบบที่เกิน 1 MW ยังต้องมี Monitoring System เก็บข้อมูล เช่น แรงดัน กระแส ความถี่ กำลังไฟฟ้า ตัวประกอบกำลัง และฮาร์มอนิก โดย PEA สงวนสิทธิ์ให้บันทึกข้อมูลสภาพอากาศเพิ่มสำหรับระบบโซลาร์หรือกังหันลม ข้อ 2.8 ยังเปิดทางให้ PEA เรียกดูข้อมูล Real Time และควบคุมระยะไกลอุปกรณ์ที่เกี่ยวข้องตามรูปแบบที่กำหนด โดยผู้ขอเชื่อมต่อรับผิดชอบค่าใช้จ่าย การทำ BOQ จึงควรแยก PQM ตาม class ที่ต้องใช้, gateway, data link, ค่า subscription และงานทดสอบออกจากราคาอินเวอร์เตอร์
IPU และ IPS ต้องออกแบบไม่ให้ส่งไฟกลับเข้ากริด
สำหรับผู้ใช้ไฟฟ้าที่ผลิตใช้เองแบบ IPU หรือมีผู้ประกอบการจ่ายไฟให้ผู้ใช้แบบ IPS ข้อ 3.3 ระบุให้ปฏิบัติตามข้อกำหนดทั่วไปและออกแบบไม่ให้จ่ายไฟเข้าสู่โครงข่ายของ PEA พร้อมใช้รูปแบบการเชื่อมต่อและการป้องกันที่กำหนด การมีแบตเตอรี่หรือ hybrid inverter จึงไม่ได้แปลว่าอนุญาตให้ export ได้เอง; logic ของการควบคุมและอุปกรณ์ป้องกันต้องสอดคล้องกับเงื่อนไขอนุญาตจริง
ก่อนยื่นขอเชื่อมต่อ ให้ตรวจ ขั้นตอนขอใบขนานไฟฟ้ากับ PEA และ MEA โดยใช้เฉพาะส่วนที่ตรงกับพื้นที่บริการของคุณ การป้องกันการแยกโดดและการตั้งค่า export limit ควรยืนยันจากแบบ ระบบป้องกัน และเงื่อนไขอนุญาตของโครงการ ไม่ใช่อ้างจากโบรชัวร์อุปกรณ์เพียงอย่างเดียว
ข้อ 6.2 กำหนดระยะอนุญาตเชื่อมต่อเดิมถึง 31 ธันวาคม 2572
ข้อ 6.2 ใช้กับผู้เชื่อมต่อรายเดิมที่ PEA อนุญาตให้เชื่อมต่อก่อน ข้อกำหนด พ.ศ. 2569 มีผลใช้บังคับ รวมถึงคำขอที่อยู่ระหว่างพิจารณาและเอกสารครบถ้วน โดยกำหนดระยะเวลาการอนุญาตให้เชื่อมต่อถึง 31 ธันวาคม 2572 ข้อความนี้จึงเป็นบทเปลี่ยนผ่านของสิทธิการเชื่อมต่อ ไม่ได้จำกัดเฉพาะโครงการที่ยังติดตั้งไม่เสร็จหรือยังไม่ COD
หากประสงค์จะเชื่อมต่อเครื่องกำเนิดไฟฟ้ากับระบบโครงข่ายต่อไป ผู้เชื่อมต่อต้องยื่นคำขอตามข้อกำหนด พ.ศ. 2569 ให้ PEA พิจารณาล่วงหน้า ภายในเดือนธันวาคม 2571 ตามรูปแบบที่ PEA กำหนด หากไม่ดำเนินการและครบกำหนด 31 ธันวาคม 2572 PEA สงวนสิทธิในการปลดการเชื่อมต่อระบบโครงข่ายไฟฟ้า ดังนั้นเจ้าของระบบเดิมควรเก็บหนังสืออนุญาต ตรวจสถานะโครงการกับ PEA ในพื้นที่ และวางแผนยื่นคำขอใหม่ ไม่ควรตีความวันดังกล่าวเป็นเพียงเส้นตาย COD
ในการขอเชื่อมต่อใหม่ตามข้อ 6.2 ข้อ 6.3 อนุโลมให้ใช้เครื่องกำเนิดไฟฟ้าเดิมที่ PEA เคยอนุญาตได้ หาก PEA เห็นว่าไม่กระทบทางเทคนิคต่อโครงข่าย; แต่อุปกรณ์ที่เปลี่ยนต่างจากเดิมต้องมีความสามารถตามข้อกำหนด พ.ศ. 2569 ส่วนอินเวอร์เตอร์ที่ PEA ขึ้นทะเบียนตามฉบับ 2559 ยังใช้ยื่นขอเชื่อมต่อได้ตามอายุทะเบียนของตน แต่ไม่เกิน 31 ธันวาคม 2570 จึงไม่ใช่คำสั่งให้เปลี่ยนเครื่องเดิมทั้งหมดทันที
สรุปเชิงวิศวกรรม
PEA Grid Code 2569 ย้ายประเด็นอินเวอร์เตอร์จาก “ต่อได้หรือไม่” ไปสู่ “ควบคุมและพิสูจน์การทำงานกับกริดได้อย่างไร” ผลชัดที่สุดอยู่ที่โครงการเชื่อม 22 kV ขึ้นไปและระบบขนาดกลางถึงใหญ่: ต้องทบทวน Fault Ride Through, การควบคุมแรงดันและกำลัง, การสื่อสาร และค่าใช้จ่ายด้าน monitoring ส่วนระบบบ้านไม่ควรถูกขายด้วยความกลัวว่าต้องเปลี่ยนทันที เพราะเอกสารมีบทเฉพาะกาลและเงื่อนไขขึ้นกับประเภทการเชื่อมต่อ
อ้างอิง
- ประกาศและข้อกำหนดต่าง ๆ เกี่ยวกับการเชื่อมต่อระบบโครงข่ายไฟฟ้า — การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค. แก้ไขข้อมูลล่าสุด 16 กันยายน 2569 — เข้าถึงเมื่อ 21 กันยายน 2569
- ข้อกำหนดเกี่ยวกับการเชื่อมต่อระบบโครงข่ายไฟฟ้าของการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค พ.ศ. 2569 — การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค (ประกาศ 10 กันยายน 2569) — เข้าถึงเมื่อ 21 กันยายน 2569
- ระเบียบการไฟฟ้าส่วนภูมิภาคว่าด้วยข้อกำหนดการเชื่อมต่อระบบโครงข่ายไฟฟ้า พ.ศ. 2559 — การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค — เข้าถึงเมื่อ 21 กันยายน 2569
- รายการ Power Quality Meter ที่ขึ้นทะเบียน — PEA Smart List. เข้าถึงเมื่อ 21 กันยายน 2569
