ร่าง Direct PPA ทั้ง 3 ชุดที่หน้า Thailand Third Party Access ของ กฟผ. รวบรวมไว้—หลักเกณฑ์โครงการนำร่องสำหรับ Data Center, TPA Code และอัตราค่าบริการ—เป็นเอกสารสำคัญต่อการเปิดให้เอกชนซื้อไฟฟ้าหมุนเวียนกันโดยตรงผ่านโครงข่ายของรัฐ แต่สถานะที่ต้องแยกให้ชัดคือ การรับฟังความคิดเห็นปิดแล้ว ไม่ได้กำลังเปิดรับอยู่ในปัจจุบัน: หน้าทางการของ กกพ. ระบุช่วงปิดรับของสองร่างแรกเมื่อ 10 ตุลาคม 2568 และร่างอัตราค่าบริการเมื่อ 10 พฤศจิกายน 2568 ดังนั้น ยังไม่ควรใช้เอกสารเหล่านี้แทนกติกาฉบับสุดท้ายหรือสิทธิสมัครโครงการ
ข้อมูล ณ เดือนกันยายน 2569 · กฎเกณฑ์และอัตราค่าบริการด้านไฟฟ้าเปลี่ยนแปลงได้ โปรดยืนยันกับ กกพ. และ กฟผ. ก่อนลงทุน ทำสัญญา หรือยื่นคำขอ
3 ร่าง Direct PPA ครบชุด แต่สถานะการรับฟังความเห็นไม่เท่ากับกติกาสุดท้าย
ทั้งสามร่างทำหน้าที่คนละส่วนของระบบเดียวกัน: ร่างแรกบอกว่าใครเข้าร่วมโครงการนำร่องได้, ร่างที่สองบอกวิธีใช้โครงข่าย, และร่างที่สามบอกต้นทุนการใช้บริการ การที่หน้าเว็บ กฟผ. ยังคงรวมลิงก์ไว้ช่วยให้เห็นภาพกระบวนการ แต่ บันทึกของ กกพ. สำหรับหลักเกณฑ์โครงการนำร่อง, TPA Code และ อัตราค่าบริการ ต่างขึ้นสถานะ “ปิดรับฟังความคิดเห็น” แล้ว
| เอกสาร | หน้าที่ของร่าง | ช่วงรับฟังความคิดเห็นที่ กกพ. ระบุ |
|---|---|---|
| หลักเกณฑ์ Direct PPA Pilot | คัดกรองผู้เข้าร่วมและคุณสมบัติโครงการ | 3–10 ตุลาคม 2568 · ปิดแล้ว |
| TPA Code | กำหนดการใช้ การเชื่อมต่อ และการเดินระบบโครงข่าย | 3–10 ตุลาคม 2568 · ปิดแล้ว |
| TPA Tariff / Wheeling Charge | กำหนดองค์ประกอบต้นทุนและค่าบริการ | 27 ตุลาคม–10 พฤศจิกายน 2568 · ปิดแล้ว |
โครงการนำร่องยังจำกัดกลุ่มและขนาดอย่างชัดเจน
ใน ร่างหลักเกณฑ์โครงการนำร่อง กำหนดกรอบรวมไม่เกิน 2,000 MW สำหรับ Data Center ที่ได้รับส่งเสริมการลงทุนจาก BOI มี IT base load ต่อเนื่องไม่น้อยกว่า 50 MW ต่ออาคาร และต้องแสดงแผนใช้ไฟอย่างน้อย 10 ปี ฝั่งผู้ผลิตต้องเป็นโรงไฟฟ้าพลังงานหมุนเวียนใหม่อย่างน้อย 1,000 kVA ไม่มี PPA ภาครัฐที่ยังผูกพัน และไม่ขายไฟกลับเข้าสู่ระบบ
จึงไม่ใช่ช่องทางที่บ้านหรือโรงงานทั่วไปนำสัญญาซื้อไฟกับโซลาร์ฟาร์มไปยื่นได้ทันที แม้ภาครัฐมีทิศทางขยาย Direct PPA ไปสู่อุตสาหกรรมในอนาคตตาม มติ กพช. ที่ Sunny Thailand รายงานก่อนหน้านี้ แต่คุณสมบัติ กลไกจัดสรร และวันเปิดดำเนินการต้องอาศัยประกาศที่มีผลใช้บังคับ
TPA Code ทำให้สัญญาเอกชนต้องผ่านข้อจำกัดของโครงข่ายจริง
ร่าง TPA Code วางหลักให้ กฟผ. กฟน. และ กฟภ. เปิดโครงข่ายอย่างเป็นธรรมโดยไม่กระทบความมั่นคงของระบบ ผู้ขอใช้บริการต้องผ่านการตรวจศักยภาพระบบและปฏิบัติตาม Grid Code; ร่างยังเสนอให้ประกาศ Available Transfer Capacity อย่างน้อยปีละครั้ง และจัดสรรโดย first come, first served ภายใต้สิทธิของโครงการรัฐและสัญญาเดิม
ผลต่อผู้พัฒนาโซลาร์คือการมีคู่สัญญาซื้อไฟไม่ได้แปลว่ามีเส้นทางส่งไฟเสมอไป ต้องตรวจจุดเชื่อมต่อ ความสามารถของสายส่งหรือระบบจำหน่าย และเงื่อนไขทางเทคนิคควบคู่กัน ผู้อ่านที่กำลังเตรียมโครงการเชื่อมโครงข่ายควรเริ่มจาก คู่มือการยื่นขอเชื่อมต่อ PEA และ MEA สำหรับระบบที่อยู่ในขอบเขตของการไฟฟ้าฝ่ายจำหน่าย
ค่า wheeling ไม่ใช่ราคาไฟฟ้าจากโซลาร์เพียงรายการเดียว
ร่างอัตราค่าบริการ TPA แยกต้นทุนออกจากราคาไฟฟ้าที่ผู้ซื้อกับผู้ผลิตตกลงกัน โดยมีค่าใช้ระบบส่งและจำหน่าย, ค่าบริการเสริมความมั่นคง, ค่าใช้จ่ายตามนโยบายของรัฐ, ค่าปรับหรือค่าบริหารความไม่สมดุล และค่าบริการเชื่อมต่อ/จัดสรรศักยภาพ ร่างเสนอค่าความมั่นคงระบบ 0.4978 บาทต่อหน่วย และให้ค่าใช้จ่ายเชิงนโยบายทบทวนตามรอบค่า Ft ทุก 4 เดือน
อีกจุดที่ต้องอ่านให้ครบคือ imbalance: หากผลิตเกินแผน ไฟฟ้าส่วนเกินอาจตกเป็นของผู้ให้บริการโดยไม่มีค่าตอบแทน; หากผลิตต่ำกว่าแผนหรือใช้เกินแผน ร่างเปิดทางให้เรียกเก็บตามอัตราค่าไฟ ณ ระดับแรงดันหรือไม่เกินสองเท่าในกรณีคลาดเคลื่อนมากกว่า 2% ตัวเลขเหล่านี้เป็นข้อเสนอในร่าง ไม่ใช่ราคา TPA ที่ควรนำไปทำแบบจำลองการเงินเป็นข้อผูกพันแล้ว
สิ่งที่ต้องรอคือประกาศฉบับสุดท้ายและช่องทางสมัครที่มีผลจริง
จากแหล่งทางการที่ตรวจสอบในการทำข่าวนี้ ยังไม่พบเอกสารถัดมาที่ทำให้ระบุได้อย่างปลอดภัยว่า TPA Code, อัตราค่าบริการ, วิธีจัดสรร ATC หรือช่วงเปิดสมัครฉบับสุดท้ายมีผลแล้ว ข้อนี้ไม่ได้พิสูจน์ว่าไม่มีการดำเนินการต่อ แต่เพียงหมายความว่าไม่ควรเปลี่ยนสถานะ “ร่างที่ปิดรับฟังความคิดเห็น” ให้กลายเป็น “กติกาที่ใช้งานได้แล้ว” โดยไม่มีเอกสารรองรับ
สรุปเชิงวิศวกรรม
ชุดร่าง Direct PPA อธิบายภาพสำคัญของตลาดไฟฟ้าสีเขียวไทย: ใครมีสิทธิใช้โครงข่าย, ต้องผ่านข้อจำกัดด้านเทคนิคใด และมีต้นทุนใดนอกเหนือจากราคาไฟฟ้า แต่การรับฟังความคิดเห็นทั้งสามเรื่องปิดไปแล้วตั้งแต่ปี 2568 ผู้พัฒนาโครงการและผู้ใช้ไฟฟ้าจึงควรใช้เอกสารเหล่านี้เพื่อทำความเข้าใจคำถามที่ต้องถาม ไม่ใช่รายการตรวจสอบการปฏิบัติตามข้อกำหนดฉบับสุดท้ายหรือเงื่อนไขทางการค้าที่พร้อมลงนาม
อ้างอิง
- Thailand Third Party Access — การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย. เข้าถึงเมื่อ 1 กันยายน 2569
- ร่างหลักเกณฑ์โครงการนำร่อง Direct PPA สำหรับ Data Center — สำนักงานคณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน (3–10 ตุลาคม 2568). เข้าถึงเมื่อ 1 กันยายน 2569
- ร่างข้อกำหนดการเปิดใช้ระบบโครงข่ายไฟฟ้าให้แก่บุคคลที่สาม (TPA Code) — สำนักงานคณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน (3–10 ตุลาคม 2568). เข้าถึงเมื่อ 1 กันยายน 2569
- การกำหนดอัตราค่าบริการ TPA สำหรับโครงการนำร่อง Direct PPA — สำนักงานคณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน (27 ตุลาคม–10 พฤศจิกายน 2568). เข้าถึงเมื่อ 1 กันยายน 2569
- ร่างหลักเกณฑ์ Direct PPA Pilot สำหรับ Data Center — กกพ./กฟผ. (2568). เข้าถึงเมื่อ 1 กันยายน 2569
- ร่าง TPA Code — กกพ./กฟผ. (2568). เข้าถึงเมื่อ 1 กันยายน 2569
- ร่างอัตราค่าบริการ TPA สำหรับ Direct PPA — กกพ. (2568). เข้าถึงเมื่อ 1 กันยายน 2569
