UL Solutions เปิดแนวทางรับรองระบบกักเก็บพลังงานแบบโมดูลาร์ โดยอธิบายง่าย ๆ ได้ว่า “ระบบแบตเตอรี่รุ่น A ได้รับการประเมินให้ใช้ร่วมกับ PCS รุ่น B ภายใต้เงื่อนไขที่ระบุ” จุดสำคัญคือมีหลักฐานเชื่อมโยงถึงคู่รุ่นที่ใช้จริง ช่วยให้ผู้ซื้อและผู้ตรวจสอบเห็นมากกว่าการมีใบรับรองแยกของอุปกรณ์แต่ละชิ้น ชื่อ A และ B ในที่นี้เป็นเพียงตัวอย่างสมมติ
ข้อมูล ณ เดือนตุลาคม 2569 · ตรวจสอบเมื่อ 23 ตุลาคม 2569
แบตเตอรี่ A กับ PCS B ต้องมีหลักฐานคู่รุ่น
UL Solutions ประกาศแนวทางนี้เมื่อ 20 ตุลาคม 2569 สำหรับระบบกักเก็บพลังงานฝั่ง DC หรือ DC ESS ที่ใช้ร่วมกับอุปกรณ์ย่อยที่ผ่านการประเมิน รวมถึง PCS (Power Conversion System) ซึ่งเป็นชุดแปลงกำลังไฟฟ้าที่เชื่อมแบตเตอรี่กับระบบไฟฟ้าฝั่ง AC คำว่าแบตเตอรี่ในตัวอย่างจึงหมายถึงระบบแบตเตอรี่ฝั่ง DC ไม่ใช่เซลล์แบตเตอรี่เดี่ยว
สมมติว่าเอกสารระบุระบบแบตเตอรี่ A ใช้ร่วมกับ PCS B ได้ ผู้ซื้อก็ต้องตรวจว่ารุ่นที่เสนอในใบเสนอราคาตรงกัน และติดตั้งตามเงื่อนไขที่ประเมินไว้ หากเปลี่ยนไปใช้ PCS C ต้องมีหลักฐานรองรับคู่รุ่นใหม่นั้นด้วย การมีเครื่องหมายรับรองบนแบตเตอรี่ A และ PCS C แยกกันยังตอบคำถามนี้ไม่ครบ
ข่าวนี้เป็น แนวทางรับรองเพิ่มเติมตามข้อกำหนด UL 9540 ที่เกี่ยวข้อง ไม่ได้ประกาศมาตรฐานหมายเลขใหม่สำหรับการจับคู่แบตเตอรี่กับ PCS
UL ประเมินการเชื่อมต่อ 3 ด้าน
คำอธิบายบริการของ UL Solutions ระบุหัวข้อการประเมินระหว่างระบบ DC ESS กับอุปกรณ์ย่อยแต่ละรุ่นไว้ 3 ด้าน อธิบายเป็นภาษาง่ายได้ดังนี้
| หัวข้อที่ UL ระบุ | อธิบายให้เข้าใจง่าย |
|---|---|
| การเชื่อมต่อทางไฟฟ้า | แบตเตอรี่กับอุปกรณ์ที่จับคู่กันเชื่อมต่อและใช้งานภายใต้เงื่อนไขทางไฟฟ้าที่ประเมินไว้ได้ |
| การสื่อสาร | อุปกรณ์ทั้งสองฝั่งรับส่งข้อมูลหรือคำสั่งที่จำเป็นระหว่างกันได้ตามที่ออกแบบ |
| การทำงานร่วมกัน | เมื่อนำมาประกอบเป็นระบบ อุปกรณ์ที่จับคู่กันทำงานประสานกันได้ ไม่ใช่พิจารณาการทำงานแยกชิ้นเท่านั้น |
ตารางนี้สรุปหัวข้อจากคำอธิบายสาธารณะของ UL ไม่ใช่รายการทดสอบหรือเกณฑ์ผ่านฉบับเต็ม ผู้ที่ต้องใช้เอกสารออกแบบหรือยื่นรับรองต้องตรวจขอบเขตและเงื่อนไขของระบบรุ่นนั้นเพิ่มเติม
UL ระบุว่าจะบันทึกความเข้ากันได้ของรุ่นอุปกรณ์ไว้ใน Product iQ ภายใต้หมวดรับรอง DC ESS จึงมีจุดให้ตรวจสอบว่าระบบแบตเตอรี่ที่เสนอใช้กับอุปกรณ์ย่อยรุ่นใดได้บ้าง
มอก. แบตเตอรี่กับการรับรองคู่รุ่นตอบต่างคำถาม
สำหรับไทย มาตรฐานที่เกี่ยวข้องกับแบตเตอรี่กักเก็บพลังงานคือ มอก. 63056-2567 ซึ่งอยู่ในแนวทางของ IEC 63056:2020 ว่าด้วยความปลอดภัยของเซลล์และแบตเตอรี่ลิเทียมที่ใช้ในระบบกักเก็บพลังงาน โดย ขอบเขตที่ IEC เผยแพร่ ระบุถึงการใช้งานร่วมกับโซลาร์และระบบกักเก็บพลังงานในบ้านด้วย
หลักเกณฑ์เฉพาะของ สมอ. สำหรับ มอก. 63056-2567 ระบุการทดสอบผลิตภัณฑ์และการตรวจประเมินระบบควบคุมคุณภาพของโรงงาน อีกทั้งกล่าวถึงระบบจัดการแบตเตอรี่หรือ BMS และส่วนประกอบของผลิตภัณฑ์แบตเตอรี่ด้วย จึงไม่ควรเข้าใจว่าเป็นการตรวจเซลล์เพียงอย่างเดียว
แต่หลักฐานว่าระบบแบตเตอรี่ผ่านมาตรฐานความปลอดภัยดังกล่าว ยังไม่ใช่หลักฐานโดยอัตโนมัติว่าใช้ร่วมกับ PCS รุ่นใดก็ได้ ประเด็นที่แนวทาง UL เพิ่มความชัดเจนคือการประเมินและบันทึกความเข้ากันได้ของระบบกับอุปกรณ์ย่อยแบบระบุรุ่น การเปรียบเทียบนี้เจาะจงถึงมาตรฐานแบตเตอรี่ที่กล่าวมา ไม่ได้หมายความว่ามาตรฐาน IEC ทุกฉบับตรวจเฉพาะอุปกรณ์แยกชิ้น
ผู้ซื้อจึงควรขอทั้งเอกสารความปลอดภัยของผลิตภัณฑ์ และหลักฐานความเข้ากันได้ของแบตเตอรี่กับ PCS ที่จะใช้จริง ส่วนสถานะข้อบังคับและเอกสารที่ต้องใช้ในไทย ให้ตรวจสอบกับ สมอ. และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับโครงการล่าสุด
ก่อนซื้อ ให้ขอเอกสารตรงกับชุดที่เสนอ
- ชื่อรุ่นให้ครบ: ระบบแบตเตอรี่และ PCS ในใบเสนอราคาต้องตรงกับเอกสารที่นำมาอ้าง
- หลักฐานคู่รุ่น: หากผู้ขายอ้างแนวทาง UL นี้ ให้ขอรายการหรือข้อมูลใน Product iQ ที่เชื่อมโยงคู่รุ่นนั้น
- เงื่อนไขการใช้งาน: ขอคู่มือติดตั้งและข้อจำกัดของชุดระบบที่เสนอ เพื่อให้ผู้ออกแบบตรวจว่าครอบคลุมโครงการจริง
การตรวจเอกสารเหล่านี้ช่วยให้แยกได้ว่า ผู้ขายมีหลักฐานรับรองตัวอุปกรณ์ หรือมีหลักฐานรองรับการทำงานร่วมกันของชุดที่เสนอด้วย อ่านพื้นฐานเพิ่มเติมได้ที่ การเชื่อมแบตเตอรี่แบบ DC Coupling และ AC Coupling
สรุปเชิงวิศวกรรม
สาระของข่าว UL คือทำให้คำว่า “แบตเตอรี่รุ่นนี้ใช้กับ PCS รุ่นนั้นได้” มีขอบเขตการประเมินและรายการรุ่นให้ตรวจสอบ ผู้ซื้อควรดูทั้งความปลอดภัยของผลิตภัณฑ์และการทำงานร่วมกันของอุปกรณ์ที่เลือกจริง การมีเอกสารอย่างแรกไม่ได้ตอบแทนอย่างหลังโดยอัตโนมัติ
อ้างอิง
- UL Solutions Introduces Certification Pathway for DC Energy Storage Systems, Simplifying Reviews of Modular Installations — UL Solutions (20 ตุลาคม 2569) · เข้าถึงเมื่อ 23 ตุลาคม 2569
- UL Solutions Introduces New Certification Pathway for DC Energy Storage Systems — UL Solutions; คำอธิบายบริการ ไม่ระบุวันเผยแพร่บนหน้า · เข้าถึงเมื่อ 23 ตุลาคม 2569
- หลักเกณฑ์เฉพาะในการตรวจสอบเพื่อการอนุญาตและการตรวจติดตาม มอก. 63056-2567 — สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม; PDF หน้า 1–3 · เข้าถึงเมื่อ 23 ตุลาคม 2569
- IEC 63056:2020 — Safety requirements for secondary lithium cells and batteries for use in electrical energy storage systems — IEC (27 มีนาคม 2563); ใช้ขอบเขตสาธารณะของมาตรฐาน · เข้าถึงเมื่อ 23 ตุลาคม 2569
