ต้องขอใบอนุญาตผลิตไฟฟ้าไหม — การจดแจ้งยกเว้นกับ กกพ.

การผลิตไฟฟ้าเป็นกิจการที่ต้องได้รับใบอนุญาตตามกฎหมาย ทำให้หลายคนกังวลว่าติดโซลาร์บ้านแล้วจะต้องขอใบอนุญาตผลิตไฟฟ้าที่ยุ่งยากหรือไม่ คำตอบสำหรับบ้านทั่วไปคือไม่ต้องขอใบอนุญาต เพียงแค่จดแจ้งยกเว้นผ่านระบบออนไลน์ของสำนักงานคณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน (กกพ.) เกณฑ์พิจารณาดูจากกำลังรวมของอินเวอร์เตอร์ ระบบที่ต่ำกว่า 200 kVA ซึ่งครอบคลุมบ้านเกือบทั้งหมด เพียงจดแจ้งยกเว้นเท่านั้น ส่วนระบบตั้งแต่ 200 ถึงไม่เกิน 1,000 kVA ต้องจดแจ้งพร้อมขอใบอนุญาต พค.2 เพิ่มเติม

ทำไมต้องเกี่ยวกับ กกพ.

ตามพระราชบัญญัติการประกอบกิจการพลังงาน พ.ศ. 2550 การผลิตไฟฟ้าถือเป็นการประกอบกิจการพลังงานที่อยู่ภายใต้การกำกับของ กกพ. อย่างไรก็ตาม กฎหมายกำหนดให้กิจการขนาดเล็กบางประเภทได้รับการยกเว้นไม่ต้องขอใบอนุญาต เพียงแต่ต้อง “จดแจ้ง” ให้ทางการทราบ ระบบโซลาร์บนหลังคาบ้านจึงอยู่ในข่ายที่ได้รับการยกเว้น ไม่ต้องผ่านกระบวนการขอใบอนุญาตผลิตไฟฟ้าเต็มรูปแบบ

เกณฑ์ตามขนาดของอินเวอร์เตอร์

สิ่งที่ใช้ตัดสินว่าต้องทำอะไรคือกำลังรวมของอินเวอร์เตอร์ (หน่วยเป็น kVA) ไม่ใช่จำนวนแผง

ระบบบ้านทั่วไปมักมีอินเวอร์เตอร์เพียงไม่กี่กิโลวัตต์ถึงไม่กี่สิบกิโลวัตต์ ซึ่งต่ำกว่า 200 kVA อยู่มาก จึงเข้ากลุ่มที่เพียงจดแจ้งยกเว้นเท่านั้น

ขั้นตอนจดแจ้งยกเว้นออนไลน์

สำหรับระบบต่ำกว่า 200 kVA เจ้าของระบบ (หรือผู้ติดตั้งที่ได้รับมอบอำนาจ) ยื่นคำขอแจ้งกิจการที่ได้รับการยกเว้นต่อสำนักงาน กกพ. ผ่านระบบออนไลน์ เมื่อได้เลขที่จดแจ้งยกเว้นแล้ว จึงนำหลักฐานนั้นไปแนบกับการยื่นขอตรวจสอบแบบและระบบไฟฟ้าต่อการไฟฟ้า สำนักงาน กกพ. รับแจ้งภายในประมาณ 5 วันทำการ เอกสารประกอบหลัก ๆ ได้แก่ หนังสือมอบอำนาจ (กรณีมอบอำนาจ) และสำเนาบัตรประจำตัวประชาชนของผู้เกี่ยวข้อง การจดแจ้งจึงทำควบคู่ไปกับการขออนุญาตเชื่อมต่อกับการไฟฟ้า

พค.2 คืออะไร สำหรับระบบ 200–1,000 kVA

ระบบที่มีกำลังรวมของอินเวอร์เตอร์ตั้งแต่ 200 ถึงไม่เกิน 1,000 kVA นอกจากจดแจ้งยกเว้นแล้ว ยังต้องขอใบอนุญาต พค.2 ซึ่งเป็นใบอนุญาตประกอบกิจการผลิตไฟฟ้าที่ยื่นผ่านกรมพัฒนาพลังงานทดแทนและอนุรักษ์พลังงาน (พพ.) โดยสำนักงาน กกพ. จะจัดทำความเห็นเสนอต่อ กกพ. เพื่อลงนาม กรณีนี้มักเป็นระบบของอาคารพาณิชย์และโรงงานขนาดกลาง ไม่ใช่บ้านอยู่อาศัยทั่วไป ส่วนระบบขนาดใหญ่ตั้งแต่ 1,000 kVA ขึ้นไปเข้าสู่กระบวนการขอใบอนุญาตเต็มรูปแบบ

สรุปเชิงวิศวกรรม

ระบบโซลาร์บ้านไม่ต้องขอใบอนุญาตผลิตไฟฟ้า เพียงจดแจ้งยกเว้นผ่านระบบออนไลน์ของ กกพ. เกณฑ์ตัดสินคือกำลังรวมของอินเวอร์เตอร์: ต่ำกว่า 200 kVA จดแจ้งยกเว้นอย่างเดียว ตั้งแต่ 200 ถึงไม่เกิน 1,000 kVA เพิ่มใบอนุญาต พค.2 และตั้งแต่ 1,000 kVA ขึ้นไปจึงเข้าสู่การขอใบอนุญาตเต็มรูปแบบ บ้านทั่วไปเกือบทั้งหมดอยู่ในกลุ่มแรก และควรทำการจดแจ้งควบคู่ไปกับการขออนุญาตเชื่อมต่อกับการไฟฟ้า เพราะต้องใช้หลักฐานการจดแจ้งประกอบกัน

ข้อมูล ณ เดือนกรกฎาคม 2569 · หลักเกณฑ์และขั้นตอนอาจมีการปรับปรุง ควรตรวจสอบรายละเอียดล่าสุดกับสำนักงานคณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน (กกพ.) ก่อนดำเนินการ

อ้างอิง

1. สำนักงานคณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน — หลักเกณฑ์และกระบวนการจดแจ้งยกเว้นการประกอบกิจการผลิตไฟฟ้า (erc.or.th/th/all-exception/). เข้าถึงเมื่อ 17 กรกฎาคม 2569
2. พระราชบัญญัติการประกอบกิจการพลังงาน พ.ศ. 2550
3. สำนักงาน กกพ. — เอกสารประกอบและขั้นตอนการรับแจ้งยกเว้นสำหรับพลังงานแสงอาทิตย์. เข้าถึงเมื่อ 17 กรกฎาคม 2569