คำถามแรกของเจ้าของบ้านมักเป็น “ติดโซลาร์รูฟท็อปต้องขออนุญาตอะไรบ้าง” และข้อมูลที่หาเจอบนอินเทอร์เน็ตส่วนใหญ่ยังอธิบายขั้นตอนแบบก่อนปี 2568 ซึ่งเปลี่ยนไปแล้ว ความจริงในปี 2569 สำหรับบ้านอยู่อาศัยทั่วไปนั้นสั้นกว่าที่คิด: การขอใบอนุญาตดัดแปลงอาคาร (อ.1) ส่วนใหญ่ไม่ต้องทำแล้ว และระบบขนาดเล็กไม่ต้องขอใบอนุญาตผลิตไฟฟ้า โดยการไฟฟ้าเป็นผู้ส่งเรื่องจดแจ้งยกเว้นให้ กกพ. เอง เหลือเพียงการขออนุญาตเชื่อมต่อกับการไฟฟ้าเป็นขั้นตอนหลัก บทความนี้สรุปทุกขั้นตอนให้เห็นภาพรวม แล้วลิงก์ไปยังรายละเอียดของแต่ละเรื่อง
ติดโซลาร์รูฟท็อปต้องขออนุญาตอะไรบ้าง — เหลือขั้นตอนหลักเดียวคือการเชื่อมต่อกริด
สำหรับระบบโซลาร์รูฟท็อปบ้านทั่วไปที่เชื่อมต่อกับกริด ขั้นตอนหลักมีดังนี้
1. ใบอนุญาตดัดแปลงอาคาร (อ.1) — ส่วนใหญ่ไม่ต้องแล้ว
กฎกระทรวง ฉบับที่ 72 (พ.ศ. 2568) กำหนดว่าการติดตั้งแผงที่มีน้ำหนักรวมไม่เกิน 20 กิโลกรัมต่อตารางเมตรบนหลังคาไม่ถือเป็นการดัดแปลงอาคาร จึงไม่ต้องขอใบอนุญาต อ.1 และไม่ต้องมีวิศวกรรับรองตามกฎหมาย ครอบคลุมอาคารทุกประเภท ระบบบ้านทั่วไปส่วนใหญ่อยู่ในเกณฑ์นี้ อ่านรายละเอียดและข้อควรระวังเรื่องการรับน้ำหนักของหลังคาได้ใน บทความเรื่อง อ.1 และเกณฑ์ 20 กก./ตร.ม.
2. ขออนุญาตเชื่อมต่อกับการไฟฟ้า (ใบขนานไฟฟ้า)
นี่คือขั้นตอนหลักที่ยังต้องทำ ระบบ On-grid ทุกระบบต้องยื่นขออนุญาตเชื่อมต่อกับการไฟฟ้านครหลวง (กฟน.) หรือการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค (กฟภ.) การไฟฟ้าจะตรวจสอบแบบและระบบไฟฟ้าให้เป็นไปตามข้อกำหนดการเชื่อมต่อ (Grid Code) ก่อนออกใบอนุญาตขนานเครื่องกำเนิดไฟฟ้า หรือที่เรียกกันว่า “ใบขนานไฟฟ้า” ระบบจึงจะจ่ายไฟเข้าระบบได้อย่างถูกต้อง งานติดตั้งจึงต้องได้มาตรฐานพอที่จะผ่านการตรวจสอบนี้ อ่านรายละเอียดขั้นตอนและระยะเวลาได้ในบทความการขอเชื่อมต่อกริดและใบขนานไฟฟ้า
3. จดแจ้งยกเว้นกับ กกพ. — การไฟฟ้าเป็นผู้ส่งเรื่องให้
การผลิตไฟฟ้าอยู่ภายใต้การกำกับของสำนักงานคณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน (กกพ.) แต่ระบบที่มีกำลังรวมของอินเวอร์เตอร์ต่ำกว่า 200 kVA (ครอบคลุมบ้านเกือบทั้งหมด) ไม่ต้องขอใบอนุญาตผลิตไฟฟ้า และถ้าเชื่อมต่อกับโครงข่ายของ กฟน./กฟภ. เจ้าของระบบก็ไม่ต้องยื่นจดแจ้งยกเว้นเองด้วย การไฟฟ้าเป็นผู้ส่งข้อมูลให้สำนักงาน กกพ. หลังตรวจรับระบบผ่าน แล้ว กกพ. แจ้งผลการยกเว้นกลับมาที่เจ้าของระบบและประกาศรายชื่อบนเว็บไซต์ ผู้ที่ต้องยื่นเองคือระบบที่ต่อกับโครงข่ายไฟฟ้าของเอกชน ส่วนระบบตั้งแต่ 200 ถึงไม่เกิน 1,000 kVA ต้องมีใบอนุญาต พค.2 เพิ่มเติม อ่านเกณฑ์ตามขนาดและว่าใครเป็นผู้ยื่นได้ในบทความการจดแจ้งยกเว้นกับ กกพ.
4. จะขายไฟส่วนเกินไหม — โครงการโซลาร์ภาคประชาชน
ถ้าต้องการขายไฟส่วนเกินคืนเข้าระบบ สามารถสมัครโครงการโซลาร์ภาคประชาชนปี 2569 ซึ่งรับซื้อไฟส่วนเกินที่ 2.20 บาทต่อหน่วย สัญญา 10 ปี ขั้นตอนนี้เป็นทางเลือก ไม่ใช่ข้อบังคับ และเพราะไทยใช้ระบบ Net Billing มูลค่าที่แท้จริงของโซลาร์อยู่ที่การใช้ไฟเอง การขายคืนเป็นเพียงของแถม
สิทธิลดหย่อนภาษี 200,000 บาท ผูกกับขั้นตอนไหน
สิทธิลดหย่อนภาษีสูงสุด 200,000 บาทผูกกับปีภาษีที่ระบบเชื่อมต่อกับกริดสำเร็จ คือปีที่ได้ใบขนานไฟฟ้า ไม่ใช่ปีที่จ่ายเงิน ดังนั้นขั้นตอนที่ 2 (การเชื่อมต่อ) จึงไม่ได้สำคัญแค่ในแง่การใช้งาน แต่ยังเป็นตัวกำหนดว่าคุณจะใช้สิทธิภาษีได้ในปีไหนด้วย และสิทธินี้ครอบคลุมเฉพาะระบบ On-grid ขนาดไม่เกิน 10 kWp ต่อหลัง
โรงงานและอาคารพาณิชย์ต่างจากบ้านอย่างไร
สำหรับโรงงาน มีข่าวดีคือกฎกระทรวงกำหนดประเภท ชนิด และขนาดของโรงงาน (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2567 ได้เปลี่ยนนิยาม ทำให้การติดตั้งโซลาร์รูฟท็อปไม่ถือเป็นการประกอบกิจการโรงงาน ไม่ว่าขนาดเท่าใด จึงไม่ต้องขอใบอนุญาต รง.4 สำหรับส่วนของระบบโซลาร์ อย่างไรก็ตาม ระบบขนาดใหญ่ของอาคารพาณิชย์และโรงงานอาจเข้าเกณฑ์ที่ต้องขอใบอนุญาต พค.2 กับ กกพ. (ตั้งแต่ 200 kVA ขึ้นไป) และมีข้อกำหนดการเชื่อมต่อที่ซับซ้อนกว่าบ้าน อ่านเพิ่มเติมได้ในบทความโรงงานติดโซลาร์รูฟท็อปกับการยกเว้น รง.4
สรุปเชิงวิศวกรรม
สำหรับบ้านอยู่อาศัยทั่วไปในปี 2569 การขออนุญาตติดโซลาร์รูฟท็อปเหลือขั้นตอนหลักคือการขออนุญาตเชื่อมต่อกับการไฟฟ้าเพื่อให้ได้ใบขนานไฟฟ้า ส่วนใบอนุญาต อ.1 ส่วนใหญ่ไม่ต้องขอแล้ว (น้ำหนักไม่เกิน 20 กก./ตร.ม.) ส่วนการจดแจ้งยกเว้นกับ กกพ. การไฟฟ้าเป็นผู้ส่งเรื่องให้เองเมื่อเชื่อมต่อกับกริดของ กฟน./กฟภ. การขายไฟส่วนเกินและสิทธิลดหย่อนภาษีเป็นทางเลือกและสิทธิเพิ่มเติม วางแผนทั้งหมดนี้ให้ครบตั้งแต่ต้น โดยเฉพาะการเลือกผู้ติดตั้งที่ดำเนินเรื่องใบขนานไฟฟ้าได้จริง จะช่วยให้โครงการเดินได้ราบรื่นและไม่พลาดสิทธิที่ควรได้
การเปิดเผยผลประโยชน์: Sunny Thailand ดำเนินกิจการรับติดตั้งระบบโซลาร์ด้วย บทความนี้ตัดสินจากตัวบทกฎหมายและข้อกำหนดของหน่วยงาน ไม่ใช่ช่องทางการขาย รายละเอียดจุดยืนของเราอยู่ที่หน้า เกี่ยวกับเรา
ข้อมูล ณ เดือนสิงหาคม 2569 · ขั้นตอนและข้อกำหนดอาจแตกต่างกันตามพื้นที่และการไฟฟ้าที่รับผิดชอบ ควรยืนยันกับการไฟฟ้าในพื้นที่ สำนักงาน กกพ. หรือเจ้าพนักงานท้องถิ่นก่อนดำเนินการ
อ้างอิง
- กฎกระทรวง ฉบับที่ 72 (พ.ศ. 2568) ออกตามความในพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 — ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 142 ตอนที่ 76 ก (19 พฤศจิกายน 2568). เข้าถึงเมื่อ 17 กรกฎาคม 2569
- สำนักงานคณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน — หลักเกณฑ์การจดแจ้งยกเว้นการประกอบกิจการผลิตไฟฟ้า (erc.or.th). เข้าถึงเมื่อ 17 กรกฎาคม 2569
- กฎกระทรวงกำหนดประเภท ชนิด และขนาดของโรงงาน (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2567 — ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 141 ตอนที่ 83 ก (27 ธันวาคม 2567). เข้าถึงเมื่อ 17 กรกฎาคม 2569
- ประกาศคณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน เรื่อง ประกาศเชิญชวนการรับซื้อไฟฟ้าโครงการโซลาร์ภาคประชาชน ประเภทบ้านอยู่อาศัย พ.ศ. 2569. เข้าถึงเมื่อ 17 กรกฎาคม 2569
คำถามที่พบบ่อย
ติดโซลาร์บ้านต้องขออนุญาตอะไรบ้าง
หลัก ๆ คือขออนุญาตเชื่อมต่อกับการไฟฟ้าเพื่อให้ได้ใบขนานไฟฟ้า ส่วน อ.1 มักไม่ต้องขอแล้วหากน้ำหนักไม่เกิน 20 กก./ตร.ม. ส่วนการจดแจ้งยกเว้นกับ กกพ. การไฟฟ้าเป็นผู้ส่งเรื่องให้เองหลังตรวจรับระบบผ่าน
ติดโซลาร์ต้องขอ อ.1 ไหม
ถ้าน้ำหนักรวมของแผงไม่เกิน 20 กิโลกรัมต่อตารางเมตรบนหลังคา ไม่ต้อง ตามกฎกระทรวง ฉบับที่ 72 (พ.ศ. 2568)
ระบบบ้านต้องขอใบอนุญาตผลิตไฟฟ้าจาก กกพ. ไหม
ไม่ต้อง ระบบที่ต่ำกว่า 200 kVA ได้รับการยกเว้น และถ้าเชื่อมต่อกับกริดของ กฟน./กฟภ. การไฟฟ้าเป็นผู้ส่งเรื่องให้ กกพ. เอง เจ้าของระบบไม่ต้องยื่น
ใบขนานไฟฟ้าคืออะไร
คือใบอนุญาตให้ขนานเครื่องกำเนิดไฟฟ้าเข้ากับระบบของการไฟฟ้า ต้องได้ก่อนจึงจะจ่ายไฟเข้าระบบได้อย่างถูกต้อง และยังเป็นตัวกำหนดปีภาษีที่ใช้สิทธิลดหย่อนได้
โรงงานติดโซลาร์รูฟท็อปต้องขอ รง.4 ไหม
ไม่ต้องสำหรับส่วนของโซลาร์รูฟท็อป เพราะกฎกระทรวง (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2567 เปลี่ยนนิยามให้โซลาร์รูฟท็อปไม่ถือเป็นการประกอบกิจการโรงงาน
