กฎหมายและข้อบังคับในไทย

Volt-VAr, Volt-Watt และ Ride-Through: หน้าที่ใหม่ของอินเวอร์เตอร์ตามข้อกำหนด กฟภ. 2569

25 ก.ย. 2569 อ่าน 8 นาที ระดับ ขั้นสูง โดย

ตลอดสิบปีของระเบียบ กฟภ. ฉบับ พ.ศ. 2559 อินเวอร์เตอร์บนหลังคามีหน้าที่หลักข้อเดียวเมื่อระบบไฟฟ้าผิดปกติ คือปลดตัวเองออกให้เร็ว ความถี่หลุดช่วง 47–52 Hz ต้องปลดภายใน 100 มิลลิวินาที และความสามารถทนแรงดันตกชั่วขณะเขียนไว้ตรง ๆ ว่า “ไม่ต้องการ” สำหรับระบบแรงต่ำ ข้อกำหนดชุดใหม่ พ.ศ. 2569 ที่มีผล 10 ธันวาคม 2569 กลับทิศนั้น อินเวอร์เตอร์ทุกตัวต้องอยู่ต่อและช่วยคุมแรงดันด้วย Volt-VAr และ Volt-Watt คำถามคือหน้าที่ใหม่ข้อไหนถึงบ้านคุณจริง คำตอบสั้นคือ บ้านต้องคุมแรงดันและต้องไม่ปลดตัวเองตลอดช่วงความถี่ 47–52 Hz แต่ไม่ต้องทนไฟตก LVRT และ HVRT บังคับเฉพาะระบบที่ติดตั้งเกิน 50 kW และต่อที่ 22 kV ขึ้นไป

ข้อมูล ณ เดือนกันยายน 2569 ข้อกำหนดนี้เพิ่งประกาศและ กฟภ. สงวนสิทธิ์ปรับค่าที่ตั้งได้ ตรวจสอบกับ กฟภ. เขตของคุณก่อนยื่นแบบหรือสั่งซื้ออุปกรณ์

หน้าที่ไหนถึงระบบคุณ ขึ้นกับขนาดและแรงดันที่ต่อ

เกณฑ์แบ่งมีสองตัวที่ต้องเข้าพร้อมกัน คือกำลังผลิตติดตั้งรวมเกิน 50 kW และเชื่อมต่อที่ 22 kV ขึ้นไป โรงงาน 200 kW ที่ต่อแรงต่ำ 380 V จึงอยู่ฝั่งเดียวกับบ้าน ไม่ใช่ฝั่งโรงไฟฟ้า

ระบบของคุณVolt-VAr, Volt-Watt, PF 0.90อยู่ต่อที่ 47–52 HzLVRT/HVRT และ droop
บ้านหรืออาคาร ต่อ 220/380 V ทุกขนาดต้องมีต้องมีไม่บังคับ
ต่อ 22 หรือ 33 kV ขนาดไม่เกิน 50 kWต้องมีต้องมีไม่บังคับ
ต่อ 22 kV ขึ้นไป ขนาดเกิน 50 kWต้องมีต้องมีต้องมี
VSPP เกิน 1 MWต้องมีต้องมีต้องมี และต้องรับค่าสั่งการผ่าน SCADA
ตารางสรุป: ข้อ 2.5.2, 2.6.2, 2.9.2, 2.9.3 และ 2.9.5 ของข้อกำหนดการเชื่อมต่อ กฟภ. พ.ศ. 2569

ถ้าระบบของคุณอยู่สองแถวบน สิ่งที่ต้องทำมีข้อเดียว คือให้ผู้ติดตั้งยืนยันว่าอินเวอร์เตอร์ผ่านเกณฑ์ของ กฟภ. และตั้งค่าตามโปรไฟล์ของ กฟภ. แล้ว ไม่ต้องจ่ายเพิ่มเพื่อซื้อความสามารถทนไฟตก จบตรงนี้ได้ ส่วนเรื่องปริมาณที่จ่ายออก เพดาน 5 kW และอุปกรณ์จำกัดการส่งออก อยู่ในบทความข้อกำหนดการเชื่อมต่อ กฟภ. และ กฟน. ต่างกันตรงไหน

ระบบที่ กฟภ. เห็นชอบหรืออนุญาตไว้ก่อนวันที่ข้อกำหนดมีผล ได้ข้อยกเว้นหนึ่งข้อ ข้อ 6.2.3 ของข้อกำหนดการปฏิบัติการยกเว้นหน้าที่ Volt-Watt ตามข้อ 2.9.3.3 ให้ผู้ใช้ไฟฟ้าที่มีเครื่องกำเนิดไฟฟ้า แต่ไม่ได้ยกเว้น Volt-VAr หรือตัวประกอบกำลัง และข้อ 6.3 ให้ข้อยกเว้นสิ้นสุดเมื่อมีการเปลี่ยนแปลงเงื่อนไขที่ได้รับอนุญาต ครบกำหนดการอนุญาต หรือ กฟภ. เห็นว่ากระทบความมั่นคงของระบบ ถ้าคุณวางแผนต่อเติมแผงบนระบบเดิม ให้ถาม กฟภ. เขตของคุณก่อนว่าการต่อเติมนั้นทำให้ข้อยกเว้นสิ้นสุดหรือไม่

จากโรงไฟฟ้าศูนย์กลางสู่ Prosumer: จากสั่งให้หลบเป็นสั่งให้ช่วย

ข้อกำหนด 2569 เขียนอินเวอร์เตอร์ที่ปลายสายให้เป็นส่วนหนึ่งของระบบควบคุม ไม่ใช่ภาระที่ต้องหลบออกเมื่อมีปัญหา ระบบไฟฟ้าแบบเดิมพึ่งโรงไฟฟ้าขนาดใหญ่ไม่กี่แห่งในการคุมแรงดันและความถี่ ผู้ผลิตรายเล็กมีหน้าที่ไม่รบกวน ฉบับใหม่นิยามคำว่า Prosumer ไว้เป็นครั้งแรก คือผู้ที่มีเครื่องกำเนิดไฟฟ้าเพื่อใช้เอง หรือมีระบบบริหารจัดการความต้องการใช้ไฟฟ้า และอาจจ่ายไฟส่วนที่เหลือเข้าระบบ แล้วเขียนหน้าที่ของกลุ่มนี้ไว้สามชั้น

  • อุปกรณ์ต้องทำได้ ข้อ 2.9.2 ของข้อกำหนดการเชื่อมต่อกำหนดว่าอินเวอร์เตอร์ต้อง “สามารถ” ปรับตัวประกอบกำลังได้ 0.90 นำหน้าถึง 0.90 ตามหลัง และควบคุมแรงดันได้อย่างน้อยสองวิธี คือ Volt-VAr และ Volt-Watt โดยรูปที่ 3 และ 4 ระบุว่าใช้กับอินเวอร์เตอร์ที่เชื่อมต่อทุกระดับแรงดัน ฉบับ 2559 ให้ระบบแรงต่ำแค่ 0.95
  • ผู้เชื่อมต่อต้องเปิดใช้ ข้อ 2.9.3 ของข้อกำหนดการปฏิบัติการที่ประกาศพร้อมกันเขียนว่าผู้เชื่อมต่อที่ใช้อินเวอร์เตอร์ “ต้องควบคุม” ตัวประกอบกำลังและแรงดันด้วยทั้งสองวิธีนั้น ข้อนี้ไม่มีเกณฑ์ขนาด และขอบเขตของข้อกำหนดรวมผู้ใช้ไฟฟ้าที่มีเครื่องกำเนิดไฟฟ้าไว้ด้วย
  • แรงดันที่จุดเชื่อมต่อเป็นความรับผิดชอบของคุณส่วนหนึ่ง ข้อ 2.1.1(2) ของข้อกำหนดการเชื่อมต่อกำหนดว่า ถ้าเครื่องกำเนิดไฟฟ้าทำให้แรงดันออกนอกเกณฑ์ ผู้เชื่อมต่อต้องปรับปรุงหรือควบคุมการเดินเครื่องเอง ส่วนเกณฑ์ภาวะปกติของระบบ 220 V ตามข้อ 2.9.1 ของข้อกำหนดการปฏิบัติการคือ 200–240 V

หลักฐานที่ชัดที่สุดว่าทิศเปลี่ยนจริงอยู่ที่เรื่องความถี่ ข้อกำหนดชุดใหม่ขอให้อินเวอร์เตอร์ทนความถี่ผิดปกติได้กว้างกว่าเครื่องกำเนิดไฟฟ้าแบบหมุน ซึ่งเป็นแหล่งที่ระบบไฟฟ้าเคยพึ่งให้รักษาเสถียรภาพ รายละเอียดอยู่ในหัวข้อความถี่ด้านล่าง

Volt-VAr: แรงดันเกิน 1.05 p.u. อินเวอร์เตอร์ดูดรีแอกทีฟ

Volt-VAr สั่งให้อินเวอร์เตอร์ดูดกำลังไฟฟ้ารีแอกทีฟเมื่อแรงดันที่จุดเชื่อมต่อสูง และจ่ายเมื่อแรงดันต่ำ เพื่อดึงแรงดันกลับเข้าหาค่าปกติ รูปที่ 3 ของข้อกำหนดวางเส้นไว้ดังนี้ ระหว่าง 0.95 ถึง 1.05 p.u. เป็นช่วงไม่ตอบสนอง (deadband) พ้นจากนั้นกำลังรีแอกทีฟเพิ่มเป็นเส้นตรงจนถึงค่าสูงสุดที่ 0.90 และ 1.10 p.u. ตารางทดสอบในเอกสารแนบท้ายที่ 7.4 ระบุค่าสูงสุดนี้เป็นตัวเลข คือ 43.6% ของพิกัดกำลังไฟฟ้าจริง และระบุจุดกลางทาง เช่น ที่ 1.06 p.u. ต้องดูด 8.7% และที่ 1.09 p.u. ต้องดูด 34.9% ฟังก์ชันนี้ต้องเริ่มทำงานได้ตั้งแต่กำลังผลิต 20% ของพิกัด

ผลต่อเงินของเจ้าของบ้านจาก Volt-VAr โดยตัวเองมีน้อย เพราะกำลังรีแอกทีฟไม่ใช่หน่วยที่ขายหรือหักลบค่าไฟได้ แต่ประสิทธิผลของมันบนสายแรงต่ำจำกัด แรงดันที่ยกขึ้นตามสายขึ้นกับทั้งกำลังจริงคูณความต้านทาน และกำลังรีแอกทีฟคูณรีแอกแตนซ์ โดยทั่วไปสายแรงต่ำมีสัดส่วนความต้านทานต่อรีแอกแตนซ์สูงกว่าสายแรงสูง การดูดรีแอกทีฟจึงดึงแรงดันลงได้น้อยกว่า และ Volt-Watt ที่วางไว้คู่กันคือตัวที่ดึงแรงดันลงได้มากกว่าบนสายแรงต่ำ

Volt-Watt: หรี่เหลือ 20% ที่ 1.10 p.u. ก่อนถึงเกณฑ์ปลด

Volt-Watt ลดกำลังไฟฟ้าจริงลงเมื่อแรงดันสูง และนี่คือฟังก์ชันที่กินหน่วยไฟของคุณโดยตรง รูปที่ 4 ให้อินเวอร์เตอร์จ่ายเต็มพิกัดจนถึง 1.05 p.u. จากนั้นลดเป็นเส้นตรงลงเหลือ 20% ของพิกัดที่ 1.10 p.u. และค้างไว้ที่ 20% ตารางทดสอบระบุจุดตรวจไว้ที่ 84% ที่ 1.06 p.u., 60% ที่ 1.075 p.u. และ 36% ที่ 1.09 p.u. มีสองจุดในการออกแบบนี้ที่ควรรู้

  • Volt-VAr ไม่ได้ทำงานก่อน ทั้งสองเส้นเริ่มที่ 1.05 p.u. เท่ากัน และการทดสอบร่วมในเอกสารแนบท้ายที่ 7.4 ให้อินเวอร์เตอร์ดูดรีแอกทีฟ 43.6% และจ่ายกำลังจริง 20% พร้อมกันที่ 1.10 p.u. การหรี่กำลังจึงเริ่มทันทีที่แรงดันพ้น deadband ไม่ได้รอให้รีแอกทีฟพยายามก่อน
  • เส้นส่งต่อให้การป้องกัน พื้น 20% อยู่ที่ 1.10 p.u. ตรงกับขอบล่างของแถว 110–120% ในตารางปลดวงจรข้อ 2.9.4 ซึ่งให้ปลดภายใน 0.5 วินาที ฉบับ 2559 ให้เวลาแถวนี้ 1.0 วินาที และเป็นแถวเดียวในตารางที่เปลี่ยน

ค่า p.u. แปลงเป็นโวลต์ด้วยแรงดันระบุ (nominal voltage) ซึ่งข้อกำหนดไม่ได้เขียนไว้ในตัว เอกสารแนบท้ายที่ 7.4 ข้อ 2.2.1 ให้ผู้ผลิตแสดงเองพร้อมชื่อโปรไฟล์ เช่น THAI – PEA Code มาตรฐานการติดตั้งทางไฟฟ้าสำหรับประเทศไทย (วสท. 022001-22) ข้อ 1.92 กำหนดแรงดันระบุที่ใช้ออกแบบในไทยไว้ค่าเดียวคือ 230/400 V ขณะที่ กฟภ. จ่ายไฟที่ 220/380 V และวางเกณฑ์ภาวะปกติของระบบ 220 V ไว้ที่ 200–240 V บนฐาน 230 V การหรี่เริ่มที่ 241.5 V และลงถึง 20% ที่ 253 V ทั้งช่วงอยู่เหนือเพดาน 240 V ของ กฟภ. แปลว่า Volt-Watt จะหรี่ก็ต่อเมื่อแรงดันออกนอกเกณฑ์ปกติของ กฟภ. ไปแล้ว ถ้าอินเวอร์เตอร์ถูกตั้งแรงดันระบุไว้ที่ 220 V การหรี่จะเริ่มที่ 231 V ซึ่งยังอยู่ในเกณฑ์ปกติ และต่ำกว่าบนฐาน 230 V อยู่ 10.5 V ค่านี้จึงเป็นคำถามแรกที่ควรถามผู้ติดตั้ง

ในงานติดตั้งและดูแลระบบของทีมเรา การแจ้งเตือนแรงดันเกินเกิดขึ้นราว 1–2% ของระบบในเขต กฟภ. ส่วนในเขต กฟน. เรายังไม่พบ ระบบกลุ่มนี้คือกลุ่มที่มีโอกาสถูก Volt-Watt หรี่กำลังก่อนถึงจุดปลด ไม่ใช่ระบบส่วนใหญ่ ส่วนสาเหตุที่เราเชื่อว่ามาจากสายแรงต่ำที่ยาว อธิบายไว้ในบทความข้อกำหนดการเชื่อมต่อ กฟภ. และ กฟน. ทีมเราตั้งค่า Volt-VAr และ Volt-Watt ตอนติดตั้ง แต่ยังไม่มีบันทึกว่าการหรี่กำลังด้วย Volt-Watt เกิดขึ้นจริงในระบบที่ดูแลอยู่

ความถี่: บ้านต้องอยู่ต่อตลอดช่วง 47–52 Hz

ข้อ 2.5.2 และรูปที่ 2 กำหนดว่าอินเวอร์เตอร์ต้องไม่ปลดตัวเองตลอดช่วง 47.00–52.00 Hz โดยไม่มีกำหนดเวลา และปลดได้เมื่อออกนอกช่วงนั้น ช่วงตัวเลขเท่ากับฉบับ 2559 แต่หน้าที่กลับด้าน ข้อ 8.2 ของฉบับเดิมเขียนเฉพาะว่าคอนเวอร์เตอร์ต้องปลดภายใน 100 มิลลิวินาทีเมื่อความถี่ออกนอกช่วง ฉบับใหม่เขียนว่าในช่วงนั้นต้องอยู่

เครื่องกำเนิดไฟฟ้าแบบหมุนในข้อ 2.5.1 ปลดได้ทันทีเมื่อความถี่ออกนอก 47.50–51.50 Hz และปลดได้เมื่อค้างอยู่นอกช่วงที่แคบกว่านานพอ เช่น ต่ำกว่า 47.90 Hz เกิน 5 วินาที ส่วนอินเวอร์เตอร์ไม่มีขั้นเวลาแบบนี้ ความถี่ต่ำหรือสูงผิดปกติมักเกิดตอนระบบเสียสมดุลใหญ่ ถ้าอินเวอร์เตอร์จำนวนมากปลดพร้อมกันในจังหวะนั้น กำลังผลิตที่หายไปจะซ้ำเติมปัญหาเดิม

สิ่งที่บ้านไม่ต้องทำคือตอบสนองความถี่ด้วยการลดหรือเพิ่มกำลัง Droop 4% หรือ 50% ต่อ 1 Hz นอก deadband 50 ± 0.3 Hz ในข้อ 2.9.5 บังคับเฉพาะระบบเกิน 50 kW ที่ต่อ 22 kV ขึ้นไป บ้านในเขต กฟภ. จึงต้องอยู่ต่อจนถึง 52 Hz โดยข้อกำหนดไม่ได้สั่งให้หรี่กำลังตามความถี่ ส่วนในเขต กฟน. ที่ยังใช้ระเบียบ พ.ศ. 2558 ข้อกำหนดเรื่องความถี่ต่างออกไป อ่านได้ในบทความเปรียบเทียบสองการไฟฟ้า

LVRT และ HVRT บังคับเฉพาะเกิน 50 kW ที่ 22 kV ขึ้นไป

ข้อ 2.9.3 เปลี่ยนชื่อหัวข้อจาก Low Voltage Fault Ride Through ในฉบับ 2559 เป็น Voltage Fault Ride Through และรูปที่ 5 ยืนยันว่าครอบคลุมทั้งสองด้าน ด้านแรงดันเกิน (HVRT) ระบบต้องไม่ปลดที่แรงดันสูงถึง 1.20 p.u. นาน 10 วินาที ด้านแรงดันตก (LVRT) ต้องอยู่ต่อที่แรงดัน 0 p.u. นาน 0.15 วินาที จากนั้นขอบล่างไต่เป็นเส้นตรงขึ้นไปที่ 0.80 p.u. ที่ 2.5 วินาที และค้างที่ 0.80 p.u. ถึง 10 วินาที ระหว่างแรงดันตก 0–90% ยังต้องจ่ายกระแสรีแอกทีฟทันทีตามความสามารถของอุปกรณ์ด้วย

เกณฑ์ขนาดลดลง 10 เท่าจากฉบับ 2559 ซึ่งบังคับเฉพาะระบบแรงปานกลางหรือแรงสูงที่เกิน 500 kW แต่ยังไม่ถึงบ้าน อินเวอร์เตอร์ที่ต่อ 220/380 V ใช้ตารางปลดวงจรในข้อ 2.9.4 แทน คือ ต่ำกว่า 50% ปลดภายใน 0.3 วินาที, 50–90% ภายใน 2.0 วินาที, 90–110% ทำงานต่อเนื่อง, 110–120% ภายใน 0.5 วินาที และตั้งแต่ 120% ภายใน 0.16 วินาที

สองกลุ่มจึงได้คำสั่งตรงข้ามกันที่แรงดันเดียวกัน ที่ 1.15 p.u. โรงไฟฟ้าขนาดเกิน 50 kW ต้องอยู่ 10 วินาที บ้านต้องปลดภายใน 0.5 วินาที ข้อ 2.9.4 เองปิดท้ายว่า กฟภ. อาจปรับค่าที่ตั้ง “โดยทำงานร่วมกับ Voltage Fault Ride Through” ซึ่งเป็นทางที่ข้อกำหนดใช้คลายความขัดกันสำหรับระบบที่อยู่ในเกณฑ์ ถ้าใบเสนอราคาของระบบบ้านเก็บเงินเพิ่มสำหรับ LVRT ในนามว่าเป็นข้อบังคับ ให้ถามว่าอ้างข้อไหน อินเวอร์เตอร์รุ่นปัจจุบันหลายรุ่นมีความสามารถนี้อยู่แล้ว แต่ข้อกำหนดไม่ได้สั่งให้บ้านใช้

ก่อนเซ็นใบเสนอราคา ถามผู้ติดตั้ง 4 ข้อ

  1. อินเวอร์เตอร์ผ่านเกณฑ์ กฟภ. ด้วยทางไหน ข้อ 2.9 รับได้สองทาง คือผ่านการทดสอบตามเอกสารแนบท้ายที่ 7.4 ในห้องทดสอบที่ได้รับรอง ISO/IEC 17025 หรือเป็นรุ่นที่ขึ้นทะเบียนกับ กฟภ. รุ่นที่ขึ้นทะเบียนไว้ตามฉบับเดิมใช้ได้ถึง 31 ธันวาคม 2570 ตามข้อ 6.5 รายละเอียดการขึ้นทะเบียนอยู่ในข่าวข้อกำหนด กฟภ. 2569
  2. ตั้งโปรไฟล์อะไร และแรงดันระบุเท่าไร ขอชื่อโปรไฟล์และค่าแรงดันระบุที่ตั้งจริง เพราะค่านี้กำหนดว่า Volt-Watt เริ่มหรี่ที่กี่โวลต์
  3. Volt-VAr และ Volt-Watt เปิดใช้และตั้งตามรูปที่ 3 และ 4 หรือไม่ ข้อ 2.9.3 ของข้อกำหนดการปฏิบัติการให้ต้องควบคุมด้วยทั้งสองวิธี และเอกสารแนบท้ายให้ กฟภ. ตรวจค่าที่ตั้งของอินเวอร์เตอร์ที่ติดตั้งแล้วได้ทุกตัว
  4. ระบบมอนิเตอร์เก็บแรงดันย้อนหลังได้ไหม ถ้าผลผลิตตอนเที่ยงแบนผิดปกติ ข้อมูลแรงดันคือสิ่งที่แยกการหรี่ด้วย Volt-Watt ออกจากปัญหาแผงหรือฝุ่น

ข้อ 2.9.13 ยังเปิดทางให้ กฟภ. สั่งการอินเวอร์เตอร์ประเภทอื่นที่มีความสามารถเกินกว่าที่ข้อกำหนดเขียนไว้เป็นรายกรณี และยกตัวอย่าง Grid Forming Inverter ไว้ตรง ๆ ซึ่งเป็นเทคโนโลยีที่สร้างแรงดันและความถี่อ้างอิงได้เอง แทนการตามกริดอย่างอินเวอร์เตอร์บ้านทั่วไป สำหรับบ้านวันนี้ยังไม่มีผลในทางปฏิบัติ แต่เป็นสัญญาณว่าข้อกำหนดชุดนี้เขียนไว้ให้ขยายต่อ

สรุปเชิงวิศวกรรม

  • ข้อกำหนด กฟภ. 2569 เปลี่ยนบทบาทอินเวอร์เตอร์จากสิ่งที่ต้องหลบออกเมื่อระบบผิดปกติ เป็นส่วนหนึ่งของการคุมแรงดันและการรักษาเสถียรภาพ และนิยามคำว่า Prosumer ไว้รองรับ
  • ระบบที่ขอเชื่อมต่อใหม่ทุกขนาดรวมถึงบ้านต้องมีและต้องใช้ Volt-VAr, Volt-Watt และตัวประกอบกำลัง 0.90 นำหน้าถึงตามหลัง และต้องไม่ปลดตัวเองตลอดช่วง 47–52 Hz ระบบที่ได้รับอนุญาตก่อน 10 ธันวาคม 2569 ได้ยกเว้นเฉพาะ Volt-Watt จนกว่าเงื่อนไขการเชื่อมต่อจะเปลี่ยน
  • Volt-VAr และ Volt-Watt เริ่มพร้อมกันที่ 1.05 p.u. Volt-Watt ลดกำลังเหลือ 20% ที่ 1.10 p.u. ซึ่งเป็นจุดที่ตารางปลดวงจรรับช่วงต่อ บนแรงดันระบุ 230 V ตาม วสท. ช่วงหรี่คือ 241.5–253 V ซึ่งอยู่เหนือเพดาน 240 V ของ กฟภ. ทั้งหมด
  • LVRT, HVRT และ droop บังคับเฉพาะระบบที่ติดตั้งเกิน 50 kW และต่อที่ 22 kV ขึ้นไป บ้านใช้ตารางปลดวงจรในข้อ 2.9.4 ซึ่งเปลี่ยนเพียงแถว 110–120% จาก 1.0 เป็น 0.5 วินาที
  • ข้อมูล ณ เดือนกันยายน 2569 ตรวจสอบกับ กฟภ. เขตของคุณก่อนยื่นแบบ เพราะ กฟภ. สงวนสิทธิ์ปรับค่าที่ตั้งและวิธีทดสอบต่อไป

อ้างอิง

  • ข้อกำหนดเกี่ยวกับการเชื่อมต่อระบบโครงข่ายไฟฟ้าของการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค พ.ศ. 2569 (ประกาศ 10 กันยายน 2569 มีผล 10 ธันวาคม 2569) — การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค. ที่มาของคำจำกัดความ Prosumer และข้อ 2.1.1, 2.5.1, 2.5.2, 2.6.2, 2.9.1–2.9.6, 2.9.13 รูปที่ 1–6 และเอกสารแนบท้ายที่ 7.4 (ตารางทดสอบ Volt-VAr, Volt-Watt และ Voltage Fault Ride Through). pea.co.th — เข้าถึงเมื่อ 21 ก.ย. 2569
  • ข้อกำหนดเกี่ยวกับการปฏิบัติการระบบโครงข่ายไฟฟ้าของการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค พ.ศ. 2569 — การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค. ที่มาของข้อ 1.4, 2.9.1, 2.9.3, 6.2.3 และ 6.3. pea.co.th — เข้าถึงเมื่อ 21 ก.ย. 2569
  • ระเบียบการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค ว่าด้วยข้อกำหนดการเชื่อมต่อระบบโครงข่ายไฟฟ้า พ.ศ. 2559 (ยกเลิกแล้ว) — การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค. ใช้เป็นฉบับเทียบ ที่มาของข้อ 8.1.2, 8.2, 12.2 และ 12.3 — เข้าถึงเมื่อ 21 ก.ย. 2569
  • มาตรฐานการติดตั้งทางไฟฟ้าสำหรับประเทศไทย พ.ศ. 2564 (วสท. 022001-22) — วิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์. ที่มาของข้อ 1.92 แรงดันที่ระบุ 230/400 V — เข้าถึงเมื่อ 21 ก.ย. 2569

คำถามที่พบบ่อย

บ้านที่ติดโซลาร์ต้องมี LVRT ตามข้อกำหนด กฟภ. 2569 ไหม

ไม่ต้อง ข้อ 2.9.3 Voltage Fault Ride Through ซึ่งครอบคลุมทั้ง LVRT และ HVRT บังคับเฉพาะระบบที่กำลังผลิตติดตั้งรวมเกิน 50 kW และเชื่อมต่อที่ 22 kV ขึ้นไป บ้านที่ต่อ 220/380 V ใช้ตารางปลดวงจรในข้อ 2.9.4 แทน

Volt-VAr และ Volt-Watt บังคับกับอินเวอร์เตอร์บ้านหรือไม่

บังคับ ข้อ 2.9.2 ของข้อกำหนดการเชื่อมต่อให้อินเวอร์เตอร์ทุกระดับแรงดันต้องทำได้ และข้อ 2.9.3 ของข้อกำหนดการปฏิบัติการให้ผู้เชื่อมต่อที่ใช้อินเวอร์เตอร์ต้องควบคุมด้วยทั้งสองวิธี โดยไม่มีเกณฑ์ขนาด ยกเว้นระบบที่ กฟภ. อนุญาตไว้ก่อน 10 ธันวาคม 2569 ซึ่งได้ยกเว้นเฉพาะ Volt-Watt ตามข้อ 6.2.3 จนกว่าเงื่อนไขการเชื่อมต่อจะเปลี่ยน

Volt-Watt ลดกำลังผลิตเท่าไร

จ่ายเต็มพิกัดจนแรงดันถึง 1.05 p.u. แล้วลดเป็นเส้นตรงจนเหลือ 20% ของพิกัดที่ 1.10 p.u. บนแรงดันระบุ 230 V ตามมาตรฐาน วสท. คือเริ่มหรี่ที่ 241.5 V และเหลือ 20% ที่ 253 V ให้ตรวจว่าอินเวอร์เตอร์ตั้งแรงดันระบุไว้เท่าไร

อินเวอร์เตอร์ต้องปลดวงจรเมื่อความถี่เท่าไร

ตามข้อ 2.5.2 อินเวอร์เตอร์ต้องไม่ปลดตลอดช่วง 47.00–52.00 Hz โดยไม่จำกัดเวลา และปลดได้เมื่อออกนอกช่วง ต่างจากฉบับ 2559 ที่สั่งให้ปลดภายใน 100 มิลลิวินาทีเมื่อออกนอกช่วง

ข้อกำหนดนี้มีผลเมื่อไร

กฟภ. ประกาศเมื่อ 10 กันยายน 2569 และมีผลเมื่อพ้น 90 วัน คือ 10 ธันวาคม 2569 ใช้เฉพาะเขต กฟภ. ส่วน กฟน. ยังใช้ระเบียบฉบับ พ.ศ. 2558

Leave a Comment