ประเทศไทย, 31 สิงหาคม 2569 — มาตรฐานโซลาร์เซลล์ ของไทยกำลังจะขยับจากแผง อินเวอร์เตอร์ และสายไฟ ไปถึงจุดต่อและตู้จ่ายไฟ DC ที่อยู่ระหว่างแผงกับ inverter ด้วย สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (สมอ.) ระบุว่า คณะกรรมการมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมเห็นชอบให้ดำเนินการกำหนดสินค้าควบคุมเพิ่ม 2 มาตรฐานสำหรับระบบ PV DC แต่คำตอบที่ต้องแยกให้ชัดคือ ยังไม่ใช่ข้อบังคับที่มีผลแล้ว เพราะยังต้องผ่านขั้นตอนทางกฎหมาย และ สมอ. เพียงคาดว่าจะมีผลภายในเดือนธันวาคม 2569
ข้อมูล ณ เดือนสิงหาคม 2569 · ก่อนสั่งซื้ออุปกรณ์หรือส่งมอบงาน ให้ตรวจสอบประกาศฉบับที่มีผลใช้บังคับและเอกสารรับรองกับ สมอ. โดยตรง
2 มาตรฐานโซลาร์เซลล์ใหม่ยังเป็นร่างที่รอผลบังคับใช้
สิ่งที่ สมอ. ประกาศคือมติให้กำหนดสินค้าควบคุม ไม่ใช่ประกาศที่มีเลขมาตรฐานฉบับสมบูรณ์ออกใช้แล้ว ชื่อทั้งสองรายการจึงยังลงท้ายด้วย 25XX และข่าวไม่ได้ระบุวันมีผลแน่นอน ช่วงเปลี่ยนผ่าน วิธีรับรองผลิตภัณฑ์ หรือหน้าที่เปลี่ยนอุปกรณ์ของระบบเดิม ผู้ซื้อและ EPC ไม่ควรนำข่าวนี้ไปตีความว่าอุปกรณ์ที่ติดตั้งอยู่ผิดกฎทันที
| รายการที่ สมอ. ระบุ | ขอบเขตที่ยืนยันได้ | สถานะ ณ 31 ส.ค. 2569 |
|---|---|---|
| มอก. 62852-25XX | ขั้วต่อวงจร DC ในระบบโซลาร์เซลล์ ไม่เกิน 1,500 V และ 125 A ต่อหนึ่งหน้าสัมผัส | อยู่ระหว่างดำเนินการตามกฎหมาย |
| มอก. 61439 เล่ม 8-25XX | ชุดประกอบสวิตช์เกียร์และเกียร์ควบคุมแรงดันต่ำสำหรับจ่ายไฟ DC ในระบบโซลาร์เซลล์ ไม่เกิน 1,500 V DC | อยู่ระหว่างดำเนินการตามกฎหมาย |
จุดต่อและตู้ DC คือจุดที่ต้องคุมความร้อนและการป้องกัน
สมอ. อธิบายว่าขั้วต่อเชื่อมวงจรจากแผงไปยัง inverter และอุปกรณ์ในระบบ DC; ขั้วต่อที่ไม่ได้มาตรฐานอาจสะสมความร้อน หลอม เกิดประกายไฟ และเพิ่มความเสี่ยงเพลิงไหม้ ส่วนชุดประกอบ switchgear ทำหน้าที่ควบคุมและจ่ายไฟ DC ไปยัง inverter หรือโหลด จึงเกี่ยวข้องกับความเสี่ยงไฟดูด กระแสลัดวงจร และความเสียหายต่ออุปกรณ์โดยตรง
นี่ไม่ใช่เหตุผลให้เลือกอุปกรณ์จากชื่อมาตรฐานอย่างเดียว คุณยังต้องตรวจแบบระบบ การเข้าหัว การจับคู่ connector ที่เข้ากันได้ ค่าแรงดันและกระแสตาม nameplate รวมถึงการป้องกันฝั่ง DC ให้ครบ ระบบที่เลือกอุปกรณ์ถูกต้องแต่ติดตั้งหรือเข้าหัวไม่ตามคู่มือก็ยังมีความเสี่ยงได้
ผู้ว่าจ้างควรขอเอกสารอุปกรณ์ก่อนข้อบังคับมีผล
- ระบุรุ่นและผู้ผลิต ของ connector และตู้ DC ในใบเสนอราคา ไม่รับเพียงคำว่า “อุปกรณ์มาตรฐาน”
- ขอ datasheet และใบรับรองที่มีอยู่ แล้วเทียบแรงดันและกระแสกับแบบจริง โดยเฉพาะระบบที่ใช้แรงดัน DC สูง
- ระบุผู้รับผิดชอบงานเข้าหัวและตรวจรับ เพราะคุณภาพของจุดต่อขึ้นกับวิธีประกอบ ไม่ใช่ตัว connector เพียงอย่างเดียว
- ใส่เงื่อนไขตรวจข้อบังคับฉบับล่าสุดก่อนส่งมอบ หากงานจะส่งมอบใกล้หรือหลังเดือนธันวาคม 2569
สำหรับภาพรวมว่า มอก. และ IEC ทำหน้าที่อย่างไรในระบบ PV อ่านต่อที่ คู่มือมาตรฐานแผงโซลาร์ในไทย แต่ต้องแยกให้ชัดว่าเรื่องนี้เป็นมาตรฐานสำหรับ connector และ switchgear DC ไม่ใช่การเปลี่ยนข้อกำหนดของแผงในบทความดังกล่าว
สิ่งที่ยังไม่มีคำตอบ ต้องรอประกาศฉบับจริง
แหล่งปฐมภูมิที่เปิดเผยในขณะนี้ยังไม่มีข้อความมาตรฐานฉบับสุดท้ายหรือประกาศในราชกิจจานุเบกษา จึงยังตอบไม่ได้ว่ารุ่นใดจะผ่านการรับรอง ต้องใช้เครื่องหมายใด ใครเป็นผู้ตรวจ หรือระบบเดิมต้องดำเนินการอย่างไร ข่าวนี้จึงเป็นสัญญาณให้จัดการเอกสารและการจัดซื้อ—not a compliance deadline ที่ใช้อ้างปฏิเสธงานวันนี้ได้
สรุปเชิงวิศวกรรม
มติของ กมอ. ทำให้ขั้วต่อ PV DC และตู้ switchgear DC เป็นรายการที่ผู้ซื้อและ EPC ต้องติดตามอย่างจริงจัง เพราะครอบคลุมจุดที่เกี่ยวข้องกับความร้อน ประกายไฟ และการป้องกันฝั่ง DC แต่สถานะปัจจุบันยังเป็นการเดินหน้าสู่ข้อบังคับ ไม่ใช่ข้อบังคับที่มีผลแล้ว ทางเลือกที่รอบคอบคือขอเอกสารอุปกรณ์และคุณภาพงานติดตั้งตั้งแต่ตอนนี้ แล้วตรวจประกาศของ สมอ. อีกครั้งก่อนส่งมอบ
อ้างอิง
- “กมอ.” ไฟเขียว คุมเข้มมาตรฐาน “ขั้วต่อ” และ “ชุดประกอบสวิตช์เกียร์” เพิ่มอีก 2 มาตรฐาน ยกระดับความปลอดภัยระบบโซลาร์เซลล์แบบครบวงจร คาดบังคับใช้ธันวาคม 2569 — สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (28 สิงหาคม 2569). เข้าถึงเมื่อ 31 สิงหาคม 2569
